De verbeelding van een idool

In 1982 kreeg ik van mijn toenmalige hoofddocent Grafisch Ontwerpen, Jan Driessen (ex Lintas Worldwide en voormalig Art Director van Avenue), op de Rotterdamse Kunstacademie de opdracht een campagne te maken met als thema ‘het idool’.

Vanuit mijn achtergrond met de Shocking Blue Fanclub vroeg ik hem naar zijn ideeën over dat thema. Hij reageerde hier op met het volgende verhaal: “Ken je die papierprikkertjes voor op je bureau? Je weet wel, met een rond grijs geëmailleerd voetje van staal en een stevige stalen naald met scherpe punt er midden op? Als ik dit thema zou visualiseren zou ik beginnen met op zo’n prikker een foto van een vedette, een ster, een beroemdheid of een legende uit de muziekwereld te prikken, en nog een en nog een, of van een filmster, of een politicus. Net zolang tot er nog maar een klein stukje van het staal te zien is. Drie centimeter of zo. Dat is voor mij de verbeelding van een idool, de tragiek van een bekendheid te zijn, de vervangbaarheid en de vergankelijkheid. Muziek, film, theater, kunst, literatuur, politiek, dat maakt niet uit. Allemaal showbusiness als het gaat om imago.”

“Weet je,” vervolgde hij, “er bestaan drie vormen van bekendheid. De eerste is beroemdheid. Beroemdheid kun je heel goed sturen met alle middelen die daarvoor beschikbaar zijn. De tweede vorm is sterrendom. Een ster staat natuurlijk een flink trapje hoger dan een beroemdheid. Valt ook nog aan te sturen met promotie en publiciteit, maar is eigenlijk al een fenomeen dat een eigen leven leidt. De derde is de legende. Het hoogst bereikbare. Alles verbleekt als je een legende bent. Beroemdheid en sterrendom zijn niets vergeleken bij het mythische karakter van de legende. Als je legendarisch bent geworden ben je geen gewone sterveling meer: je hebt het rijk van de eeuwigdurende roem betreden, je bent goddelijk geworden. Er kleeft wel een nadeel aan. Je kunt niet meer terug. Als je een legende bent geworden kun je als mens nog wel je eigen leven leiden, maar alleen onder specifieke voorwaarden. Je bent namelijk volledig publiek bezit geworden: een public image, een imago. Daar ontkom je nooit meer aan. Wie de mens is die daar achter zit is in feite van geen belang meer, want in de hoofden van de mensen bestaat alleen nog maar dat beeld. Alles wat daar van afwijkt neemt het publiek hoogstens voor kennisgeving aan, want dat wil het helemaal niet weten. Zelfs roddel en achterklap kunnen slechts zelden scheuren in de illusie veroorzaken. Want wanneer bekend wordt dat de ster aan lager wal raakt, een comeback maakt of gaat scheiden, maakt dat voor de beeldvorming niet echt uit. Je kunt net zo goed naar Timboektoe verhuizen en niets meer van je laten horen: het doet er niet meer toe. Eenmaal een legende, altijd een legende!


Bovenstaande tekst is een fragment uit mijn essay: Wat mij, als ontwerper, tegenwoordig vooral interesseert in Shocking Blue, is het idee dat er achter zat. (download pdf)


Advertenties

6 thoughts on “De verbeelding van een idool

Add yours

  1. Als je bij jou of bij mij of bij een willekeurige meneer of mevrouw op straat een filter over alle ervaringen legt van die persoon, een filter dat alle moedige keuzes en activiteiten doorlaat en al het andere wegfiltert, dan is iedereen een held. Een held is iemand met zo’n filter. Ik moet ineens denken aan ‘no more heroes’ van the Stranglers 🙂

    Like

  2. Ja Huub, die ‘no more heroes’ bedoel ik. Prachtig nummer. En wat je schrijft over een legende worden zet me weer op het spoor van wat Paulo Coelho bedoelt met je persoonlijke legende vinden en leven. Als we dat doen zijn we toch allemaal legendes.

    Like

  3. In dit geval gaat het begrip ‘Legende’ natuurlijk over de mate waarin je in de publiciteit, in de media, bent geweest. De Legende waar Paulo Coelho het over heeft kan daar op aansluiten, als je medialegende ook jouw legende is, maar anders ook helemaal niet. Ik zou pleiten voor ‘No More Heroes’!

    Like

  4. Grappig te merken hoe associaties elkaar opvolgen Huub want nu heb ik ineens Axle Rose op mijn netvlies met z’n ‘Kill your idols’ t-shirtje. En tja, als je dat doet zijn er meteen geen heroes meer. Is de cirkel weer rond.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: