Het belang van de digitale advocaat (2)

Bij de introductie van de serie Het belang van de digitale advocaat deed ik de belofte om vanuit het perspectief van marketing en communicatie te kijken naar het fenomeen Advocaat en Film. Het verschijnsel staat ook bekend als de digitale advocaat of de nieuwe advocaat (het begrip film staat gelijk aan digitale film of video). Vandaag begin ik met mijn vooronderzoek. Ik ga op zoek naar de kern.

Om te beginnen zijn er voor mij twee uitgangspunten:

– het gebruik van film in de rechtszaal (deze vorm van vertoning kent een bepaalde mate van privacy).
– het gebruik van film buiten de rechtszaal (in de publieke ruimte, bijvoorbeeld op televisie en internet).

Belangrijk is te begrijpen welk doel advocaten met het gebruik van digitale media voor ogen staat. Binnen de rechtszaal zal het belang van de client leidend zijn. Daarbuiten zal ook het belang van de advocaat zelf nog sterker meespelen. Digitale media zijn gemakkelijk en snel met belanghebbenden te delen. Op welk moment dit gerechtvaardigd is blijft een punt van discussie en soms van ethiek.

Eén feit dat zeer opvallend genoemd mag worden is de enorme toename van documentaires en programma’s rondom de rechtspraak. Ook rechters en vertegenwoordigers van het openbaar ministerie hebben hierin steeds vaker de hoofdrol. Ik noem er een paar: Holland Doc: ‘Verdacht en voorlopig vast‘ van Jan Kalsma, ‘De Rechtbank‘, een serie programma’s van de EO. En natuurlijk ‘Advocaten met de ziel onder de arm‘ de geruchtmakende serie interviews van Coen Verbraak met 12 top strafpleiters. Dan is er: ‘De Rijdende Rechter‘, minder geruchtmakend, maar wel laagdrempelig. Hiernaast zijn er tal van andere programma’s over het onderwerp, al dan niet ook te zien op internet. Ter afsluiting noem ik een naam uit de misdaadjournalistiek: Peter R. de Vries.

Is mediatraining voor een advocaat tegenwoordig een vereiste?
Rechtspraak staat in de belangstelling. Of dit een spontaan verschijnsel is blijft de vraag. Het lijkt er op dat de advocatuur, de rechterlijke macht en het openbaar ministerie middels een goed doordachte vorm van openheid, gezamenlijk een charme offensief zijn gestart. Want ook al is film over rechtspraak populair, zorgen misdaadseries op TV voor hoge kijkcijfers, is misdaad een geliefd onderwerp in fictie en non-fictie, de mores van de rechtspraak zelf is allerminst populair bij de gemiddelde burger. Die voelt zich regelmatig in de steek gelaten door de rechtsorde. Het is dan ook de vraag of film in (en buiten) de rechtszaal daar verandering in brengt. Hoogstens zorgt voorlichting voor meer begrip van achtergronden van deze problematiek.

Opvallend is ook de hoeveelheid strafrecht in genoemde media-producties. Civielrecht kom je hoogstens tegen in het programma De Rijdende Rechter, bestuursrecht komt er over het algemeen bekaaid vanaf. Zij het dat advocaten uit dit vakgebied zich steeds vaker (met video) profileren en positioneren op internet. Desondanks zou je je kunnen afvragen of strafrecht advocaten het meeste belang hebben bij het gebruik van film? En in welke mate mediawijsheid in dit kader een pré is en of mediatraining voor een advocaat tegenwoordig een vereiste is? Voeg daar aan toe: kennis van film en filmtaal, voor en achter de camera. We komen terug op dit laatste.

Advocaten gebruiken steeds vaker film in en buiten de rechtszaal. Om het belang van de client en hun eigen doelstellingen ruimschoots te kunnen behartigen. Ook rechters en OM maken in en buiten de rechtszaal gebruik van film om hun belangen te behartigen. Het gebruik van documentaire film in het kader van de rechtspraak of als public relations voor de rechtspraak is de laatste jaren usance. Het juridische métier mag zich bovendien sinds jaar en dag verheugen in ruime belangstelling van de pers. De verspreiding van thema’s en onderwerpen via (digitale) film heeft een belangrijk voordeel. De techniek sluit naadloos aan bij de huidige mediacultuur. Daardoor vormt verdere verspreiding via reguliere media en of andere kanalen, geen obstakel. Een kwestie van cut-and-paste. Of dit een voordeel is valt volgens insiders te betwijfelen.

Strafrecht staat vanaf het begin van de menselijke cultuur in de belangstelling. Niet alleen willen we weten wat daders drijft, maar ook wat recht en genoegdoening is. Dat laatste geldt ook voor civielrecht en bestuursrecht. Strafrecht spreekt echter als vanouds meer tot de verbeelding. Digitale film kan daarbij ook op diverse manieren bewijsmateriaal zijn of worden. Zo worden tegenwoordig ook verdachten opgepakt die de ijdele moed hadden een zelf gefilmd misdrijf waar ze de hoofdrol in spelen op YouTube te plaatsen.

Advocatuur is per definitie een kwestie van belangenbehartiging. Die belangen worden gediend met een goed verhaal. Overtuigen staat dus voorop. Film is niet alleen een middel dat kan overtuigen, het is een taalspel dat aansluit bij de retorica van het pleidooi. Hoe taal en beeldtaal functioneren komt de volgende keer aan bod.

Is het gebruik van film in de rechtszaal nieuw? Nee, maar wel van recente datum als het om digitale media gaat. Dat de Universiteit van Utrecht dit jaar een Summerschool wijdt aan het fenomeen filmtaal voor advocaten laat zien dat de ontwikkelingen op dit gebied snel gaan. Niet enkel een kwestie van innovatie, maar ook gedragen door het feit dat advocaten steeds vaker als ondernemer opereren.

Een veranderend vakgebied vraagt om andere vormen van marketing en communicatie. Het gebruik van film is er een van. Sociale Media als weblogs en Sociale Netwerken een andere. Met nadruk je bedrijf profileren en positioneren was tot voor kort onontgonnen terrein voor veel advocaten. De Orde van Advocaten was hier qua regelgeving behoudend in. Echter, genoemde ontwikkelingen zijn inmiddels een feit. De vraag blijft: hoe ver je mag gaan? Waar liggen de grenzen? Is advocatuur in essentie altijd al een mediacultuur geweest? De volgende posting in deze serie gaat hier dieper op in.

Het belang van de digitale advocaat (3)
Het belang van de digitale advocaat (2)
Het belang van de digitale advocaat (1)

Het belang van de digitale advocaat (1)

Onlangs werd ik door film-in-de-rechtzaal-pionier Jaap Bakker gevraagd om na te denken over een mogelijke bijdrage aan de Summercourse Visual Legal Advocacy (Het visuele in juridische belangenbehartiging) aan de Universiteit van Utrecht. Dit naar aanleiding van mijn Column De Tao van Communiceren, in het bijzonder vanwege de constatering dat communicatie alleen werkt als de ontvanger er belang bij heeft.

Als propagandist van een nieuwe werk- en denkwijze komt een pionier als Bakker veel onbegrip tegen. Ondersteuning van zijn nieuwe ideeën komt vaak uit onverwachte hoek. Zo werd in februari 2009 in Rotterdam de eerste Digitale Zittingszaal van Nederland geopend. Rechters, Officieren van Justitie en advocaten kunnen in de zittingszaal gebruik maken van hun eigen en gezamenlijke digitale dossiers. Voor advocaten is er een gratis draadloze internetverbinding. Alle procespartijen kunnen processtukken, zoals tekstbestanden, videobeelden, foto’s, geluidsopnamen en omgevingskaarten zien en met elkaar delen. Ook de Universiteit van Utrecht sluit nu aan op deze trend (inmiddels door Bakker De Nieuwe Advocaat gedoopt) door de lancering van het programma van de Summerschool (pdf). De cursus is gericht op het werken met film als instrument om juridische argumenten te visualiseren.


Continue reading “Het belang van de digitale advocaat (1)”

Is mijn video wel goed genoeg?

Dit artikel is het vervolg op Overwin je angst voor videomarketing!

Als deelnemer aan de informatiesamenleving zijn we zo gewend aan bewegend beeld van een bepaald niveau in een specifieke context (In het bijzonder televisie en de bioscoopfilm), dat we innerlijk klem komen te zitten als we zelf video gaan maken. Voor potentiële zelfstandige videomarketeers is het dus lastig om te bepalen wat kwaliteit nu echt is. Wat in de ene context goed lijkt kan in een andere situatie verkeerd zijn, bijvoorbeeld belichting.

http://www.dailymotion.com/blog/video/3930865?key=i0b8k3tkoeg26cjyr60fpd84n41yzk1tn0xrt9gk

Binnen een video-opname bepaalt belichting de sfeer en de helderheid van het beeld. Dat er helderheid in het beeld zit blijft nodig, omdat je anders niets ziet, of het moet een speciaal daarvoor bedoelde opname zijn, zoals een nachtopname. Daarbij kan kunstlicht van invloed zijn op kleuren. Dat hoeft geen probleem te zijn, als dit maar aansluit op de couleur locale. Zo heb ik zelf eens een handheld klassiek videobloggers filmpje gemaakt in de gang van een hotel, dat door kunstlicht een bruingele gloed liet zien in het beeld…

Continue reading “Is mijn video wel goed genoeg?”

Overwin je angst voor videomarketing!

Veel propagandisten van het gebruik van online video voor zelfstandigen proberen drempels te verlagen door het advies om het vooral simpel te houden. Dit soort adviezen verliest snel zijn kracht doordat veel zelfstandigen bang zijn om amateuristisch en onprofessioneel over te komen. Een ander obstakel is de beheersing van de techniek. Een videocamera bedienen lukt de meeste mensen nog wel, maar er is meer tijd nodig om de basis van montage te leren met een gratis editing-programma als iMovie of Windows Moviemaker, maar met enige instructie ruim je die barrière snel op.

Begin met op de regisseursstoel plaats te nemen

Werk maken van je videoboodschap heeft sterke overeenkomsten met als ondernemer over je marketing en communicatie nadenken. Zonder strategie en concept zal design vooral over vorm gaan en weinig inhoud zichtbaar en voelbaar maken. Als het om video voor jouw marketing gaat ligt ook daar de basis. Het leggen van een gedegen fundering begint door op jouw eigen regisseursstoel plaats te nemen. Als regisseur van jouw filmpjes zul je het heft in eigen hand moeten houden en beslissingen nemen die er toe doen. Bijvoorbeeld:

Continue reading “Overwin je angst voor videomarketing!”

Storytellingtips voor videobloggers

Ira Glass is een Amerikaanse radiopionier en televisie-veteraan en host van This American Life. Hij geeft, in bijgaande videos, tips voor videobloggers over digital storytelling: Ira Glass on the basics.

Ira Glass on finding great stories.

Ira Glass on good taste.

Ira Glass on two common pitfalls.

Meer storytelling: Mick B. en The Art of Storytelling. | Presentation Zen | De kunst van het toevoegen | Daniel Meadows

To be a better storyteller

Daniel Meadows is de onvermoeibare propagandist van het fenomeen digital storytelling. Zelf zegt hij daar over: Everyone has a story to tell; if you don’t believe that, then Digital Storytelling is not for you – but then, I would argue, neither is life itself. Zijn meest beroemde project is Capture Wales dat integraal werd uitgezonden door de BBC.

Het beste is het om Daniel Meadows zelf aan het werk te zien, bijvoorbeeld in: Scissors and Painted Skies | The Bus | Stanley Graham | Polyphoto | of natuurlijk zelf aan het woord te laten.

Omhoog ↑